XU HƯỚNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN PROPTECH VÀ HÀNH NGHỀ KIẾN TRÚC TRONG CUỘC CÁCH MẠNG 4.0

17/01/2022 bởi adm@adm

 

XU HƯỚNG PROPTECH LÀ GÌ?

Chuyển đổi số, tham khảo quốc tế, với hãng Microsoft: “chuyển đổi số là việc tư duy lại cách thức các tổ chức tập hợp mọi người, dữ liệu và quy trình để tạo những giá trị mới”[1].

Proptech (Property Technology) là ứng dụng công nghệ thông tin và kinh tế nền tảng vào thị trường bất động sản, gọi tắt là công nghệ bất động sản.Thuật ngữ Proptech đã trở thành một hiện tượng của năm 2020 và sẽ tiếp tục đóng vai trò tiên phong trong sự phát triển của thị trường bất động sản trong năm 2021, thậm chí có thể thay đổi cấu trúc hoạt động của lĩnh vực này trong tương lai. Proptech xuất phát chậm hơn công nghệ trong các ngành khác nhưng đang phát triển thần tốc và đang bắt kịp dòng vốn đầu tư của các công ty bất động sản, công ty công nghệ. Ứng dụng Proptech trong thị trường bất động sản có khả năng tập hợp đồng thời con người từ chủ đầu tư, chủ nhà, kiến trúc sư, nhà cung ứng,…; và đồng thời tập hợp dữ liệu xoay quanh một bất động sản. Khi Proptech phát triển, quy trình quản lý vận hành xây dựng một công trình từ đó cũng cần có sự điều chỉnh để thích ứng theo.Dư địa tăng trưởng của Proptech còn lớn dưới sự phát triển của công nghệ thông tin.

Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi số đang được Chính phủ yêu cầu tiến hành khẩn trương trong mọi hoạt động của xã hội nói chung và của từng cá thể (cơ quan, tổ chức) nói riêng. Và không phải chỉ có các doanh nghiệp, đơn vị mà bản thân từng cá nhân và từng kiến trúc sư cũng đang không ngừng “nâng cấp” để có thể thích ứng với việc hành nghề trong thời 4.0.

Nguồn: KPMG 2020 – Báo cáo tổng quan về đổi mới bất động sản năm 2021

PROPTECH và mô hình thông tin BIM

Mô hình thông tin BIM đã trở thành tất yếu của ngành xây dựng:

Tại Việt Nam, khái niệm về BIM đã tương đối phổ biến trong ngành xây dựng. Các đơn Vị quản lý nhà nước, chủ đầu tư và các doanh nghiệp xây dựng đều đã đề cập tới vấn đề chuyển đổi số hoặc ứng dụng BIM vào quản lý xây dựng công trình. Đã có nhiều hướng dẫn, dự thảo, hội thảo chuyên đề về ứng dụng BIM do các cơ quan quản lý nhà nước,các đơn vị nghiên cứu, trường đại học tổ chức. Trong đó, không thể không kể đến các quyết định của Chính phủ và Bộ Xây dựng như:

+ Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ Tường Chính Phủ phê duyệt “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, hướng đến năm 2030”

+ Quyết định số 1004/QĐ-BXD của Bộ Trưởng Bộ Xây Dựng Về việc Phê duyệt “Kế hoạch Chuyển đổi số ngành Xây dựng giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030”

+ Bộ xây dựng ban hành bộ tài liệu dự thảo Hướng dẫn áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM)

Tiềm năng phát triển

Khảo sát thực trạng ứng dụng BIM là sự đa dạng của các đối tượng khảo sát vì BIM có thể được ứng dụng cho nhiều giai đoạn khác nhau và cho nhiều bên liên quan trong một dự án xây dựng. Tỷ lệ khảo sát phân bố việc sử dụng BIM trong các giai đoạn dự án tương đối đồng đều, không tập trung vào đối tượng nào, điều này cho thấy tất cả các bên liên quan chính trong dự án đều có sự quan tâm đến ứng dụng BIM. Tuy nhiên theo vòng đời của dự án, khả năng ứng dụng BIM đã giảm dần đáng kể.  Mô hình thông tin BIM hiện nay mới được sử dụng được nhiều trong quá trình thiết kế và cũng chủ yếu phục vụ check kiểm giao cắt xung đột, chưa tận dụng khai thác được thông tin mô hình  cho các mục địch khác và cho các giai đoạn tiếp theo.

Với thực trạng khai thác như hiện nay, việc phát triển mô hình BIM vẫn chưa phát huy được toàn bộ khả năng của mình dù xu hướng ứng dụng BIM trong xây dựng trên thế giới ngày càng mạnh mẽ. Có thể nhận thấy, trong thời gian vừa qua, các nghiên cứu và ứng dụng BIM còn tương đối rời rạc và chưa có tính hệ thống. Một trong những nguyên nhân chính là do việc đầu tư cho nghiên cứu, đào tạo, xây dựng cơ sở vật chất, thay đổi quy trình làm việc,.. để có thể ứng dụng BIM là lớn và cần thời gian dài trong khi lợi ích mang lại chưa đủ hấp dẫn.

Tuy nhiên, khi Proptech phát triển có thể khiến bức tranh tổng thể rõ ràng hơn bao giờ hết. Proptech khai thác các giá trị gia tăng của Dữ liệu, giúp BIM có thể tiến tới nhanh hơn ở các giai đoạn khác nhau: BIM thi công (4D), BIM Tài chính dự án (5D), Bim vận hành (7D),….

360 HOME – Ứng dụng công nghệ khai thác các giá trị gia tăng từ thông tin được tạo dựng

360Home được ra đời với kỳ vọng trước hết có thể giải quyết được một số vấn đề thiếu hợp lý trong lĩnh vực Bất Động Sản.

Có thể liệt kê ra sau đây một số ví dụ 360Home hướng tới giải quyết:

• Sự thiếu minh bạch thông tin và sai lệch thông tin trong hoạt động Sale Bất động sản ( Tạo khan hàng ảo, nâng giá, thổi giá,…)
• Sự lãng phí tiền bạc và thời gian của Xã hội khi Chủ đầu tư xây dựng và bàn giao căn hộ hoàn thiện cho khách hàng còn khách hàng phải đợi đến khi nhận bàn giao mới được làm đơn xin cải tạo sửa chữa theo nhu cầu của gia đình.
• Chủ nhà thuê thiết kế và thi công nội thất nhưng không thể thẩm định được chi phí hợp lý hay chưa ( Các đơn vị chào giá khá khác nhau và với tiêu chí chất lượng không rõ ràng, thiếu chuẩn )
• Các đơn vị thiết kế – thi công chất lượng tốt và không tốt đôi khi bị đánh đồng với nhau dẫn đến việc chủ nhà lấy giá đơn vị này làm việc với đơn vị khác.
• Các đơn vị thiết kế – thi công nội thất thiếu sự kết nối & chia sẻ, đôi khi làm đi làm lại những việc đã có hoặc thiếu kết hợp để tối ưu chi phí. Thiết kế thiếu gắn kết với các sản phẩm thực tế.

….

360Home là công ty công nghệ có ứng dụng BIM để khai thác và phát triển nhiều nền tảng trong đó có 4 nền tảng liên quan tới Kiến trúc sư.

360D – Nền tảng thông tin dành cho tư vấn thiết kế

• Kết nối thông tin từ người có nhu cầu thiết kế trực tiếp tới các kiến trúc sư
• Cung cấp thư viện đã được phân loại đầy đủ thông tin
• Cung cấp phần mềm hỗ trợ thiết kế thực hiện công việc nhanh hơn, hiệu quả hơn…
• Cung cấp các bài giảng online, video hướng dẫn đào tạo, tiếp cận theo năng lực
• Cơ hội kết nối giao lưu cộng đồng các kiến trúc sư làm việc

VD về cơ sở dữ liệu hiện tại của 360D đã có dữ liệu 150.000 mặt bằng căn hộ mẫu, 500 mẫu thiết kế nội thất các loại, 3000 thư viện sản phẩm có gắn với thực tế.

360S – Nền tảng thông tin dành cho bán hàng và Chủ nhà

Thông qua 360S trong nền tảng 360Home, chủ nhà có thể tương tác trực tiếp qua phần mềm lựa chọn layout và thiết kế nội thất từ khi bắt đầu lựa chọn mua căn hộ. Các thông tin được điều phối tự động tới các bên liên quan (đơn vị thiết kế, đơn vị thi công, đơn vị quản lý dự án, chủ đầu tư,…).

Bản chạy thử của 360S trên iPad

 360C – Nền tảng thông tin dành cho các đơn vị thi công hoàn thiện nội thất căn nhà, căn hộ

360C là nền tảng thông tin dành cho các đơn vị thi công xây dựng. 360C điều phối thông tin tới các bên liên quan trong công tác xây dựng và hoàn thiện nội thất căn hộ. Giúp giải quyết được 1 phần không nhỏ bất cập đã nêu ở trên của quá trình Xây dựng – Bàn giao – Cải tạo. Vận dụng ưu thế của công nghệ thông tin, các dữ liệu được liên kết với nhau có tính tổng hợp, tối ưu trước khi chuyển sang nhà thầu thi công xây dựng. Việc công khai thông tin dữ liệu, cũng giúp chủ nhà có quyền lựa chọn đơn vị thi công uy tín và giá cả cạnh tranh. 360C hỗ trợ chủ nhà và các bên tham gia thi công chuẩn hóa về báo giá và kiểm soát chất lượng, tiến độ.

360MEFH – Cung ứng

360 M.E.F.H là nền tảng thông tin dành cho các đơn vị cung ứng sản phẩm liên quan tới việc xây dựng và hoàn thiện căn nhà. Các đơn vị cung ứng có thể đưa thông tin sản phẩm, các thông số, mô hình 3D, thậm chí mô hình BIM để cung cấp cho các đơn vị thiết kế. Chủ nhà cũng có thể đăng thông tin các sản phẩm đã qua sử dụng lên nền tảng. Việc quản lý sản phẩm qua nền tảng số được kiểm soát và xây dựng được đơn vị bán buôn nội thất đem đến cho người dùng giá cả cạnh tranh nhất.

THÁCH THỨC ĐỐI VỚI KIẾN TRÚC SƯ TRONG CÁCH MẠNG 4.0

Cách mạng Công nghiệp 4.0 diễn ra mang đến cơ hội để thay đổi cách vận hành của mọi ngành nghề trong xã hội, nhưng tiềm ẩn nhiều thách thức. Tư vấn thiết kế cũng không thể đứng ngoài cuộc.

Thách thức

Dưới sự can thiệp và phát triển ngày càng mạnh mẽ của công nghệ, quá trình thay đổi sẽ diễn ra nhanh hơn mọi người tưởng. Ví dụ CĐT thường cân nhắc việc phải bỏ thêm chi phí thực hiện BIM trong khi giá trị mang lại chưa thực sự thuyết phục thì trong tương lai gần các giá trị gia tăng do ứng dụng công nghệ khai thác thông tin từ mô hình BIM sẽ khiến các nguồn lợi với CĐT rõ ràng hơn, CĐT ngoài việc tiết kiệm hơn nếu ứng dụng BIM thì còn được hưởng thêm lợi nhuận chia lại từ các đơn vị khai thác kinh doanh trên dữ liệu đối với suất vòng đời hoạt động của Dự án. Khi các nguồn lợi từ BIM với CĐT trở nên rõ ràng thì các công ty thiết kế & KTS đã có đầu tư và chuẩn bị chuyển đổi sang làm BIM từ sớm sẽ được lợi và ngược lại với những công ty thiết kế cũng như KTS chưa có sự chuẩn bị tốt sẽ bị tụt lại.

Công nghệ hỗ trợ khiến phần lớn các công việc thiết kế nội thất căn hộ hay căn nhà có tính đại trà, tương đồng hay lặp đi lặp lại sẽ được thực hiện bởi máy tính với thời gian rất ngắn và tính chính xác cao hơn con người và tất nhiên với chi phí thấp sẽ khiến các KTS, người thiết kế mất đi nhiều việc làm hơn và nếu muốn công việc có giá trị cao cần phải nâng cao chuyên môn để thiết kế sâu sắc hơn, sáng tạo hơn.

Đối mặt

Chuyển đổi số với kiến trúc sư không đơn giản chỉ là thay đổi phần mềm thiết kế mà còn là sự thay đổi về tư duy và quy trình làm việc. Kiến trúc sư thời 4.0 cần trang bị kiến thức tổng thể các vấn đề trong chuỗi cung ứng BĐS để nâng cao các hiểu biết về mối liên hệ giữa thiết kế và các bộ phận khác ( tư duy cần thay đổi, trước đây thông tin không có sự kết nối với nhau: Bán hàng – Thiết kế – Thi công – ….cơ bản là các đơn vị độc lập và không có liên kết thông tin ( các thông tin trao đổi tách rời ), tương lai các thông tin này liên kết lại….( VD thiết kế đc hỗ trợ nhiều giá thành có thể giảm nhưng có thể tạo ra được các giá trị gia tăng nhờ việc giới thiệu các sản phẩm có chất lượng và giá thành tốt cho chủ nhà )

Lời kết:

Công nghệ phát triển giúp tiết kiệm chi phí, tăng năng suất lao động nhưng cũng vì thế mà lấy mất đi nhiều việc làm. KTS với nghề thiết kế là một trong những ngành nghề sáng tạo nên sẽ ít bị tác động như các ngành nghề khác tuy vậy chắc chắn sẽ không khỏi có những ảnh hưởng đáng kể. Người thiết kế nên chuẩn bị cho mình các kiến thức tổng thể hơn để thấy rõ hơn các mối liên hệ của công tác thiết kế trong tổng thể và nắm bắt các xu thế để từ đó nghiên cứu, chuẩn bị tốt hơn cho các thay đổi, tận dụng các tiến bộ của công nghệ để hỗ trợ quá trình hành nghề, tạo thêm được các giá trị gia tăng thay vì lo ngại công nghệ sẽ khiến giảm bớt các công việc trong tương lai.

[1] Techrepublic, “What is digital transformation,” [Online]. Available: https:// www.techrepublic.com/article/digital-transformation-a-cheat-sheet/.

TS. KTS Trần Thế Trung
Viện trưởng Viện Nghiên cứu công nghệ FPT
KS Phan Trọng Tuệ
Giám đốc Công ty CP 360 Home

(Bài viết đăng trên Kỷ yếu Hội thảo Gặp gỡ Mùa thu 2021)