NHÀ BÌNH DƯƠNG
17/06/2022 bởi adm@adm
Mô hình nghiên cứu Góc nhìn từ lối vào chính
KTS. Phan Lâm Nhật Nam, Trần Cẩm Linh – Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế kiến trúc k59 atelier
GIẢI VÀNG – Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia 2021
Thể loại Kiến trúc nhà ở – Hạng mục Nhà ở nông thôn
Năm thiết kế: 2020
Năm hoàn thành xây dựng: 2020
Địa điểm xây dựng: 1/39,khu phố Bình Thuận, Bình Nhâm,Thị xã Thuận An,Tỉnh Bình Dương
Diện tích khu đất: 362 m2
Diện tích xây dựng:195 m2
Tổng diện tích sàn: 234,29 m2
Diện tích sử dụng: 185
Diện tích lưu thông: 49m2
KTS đã thành công về ý tưởng thăng hoa cho ngôi nhà thôn quê, trong kết nối khá nhuyễn bản sắc truyền thống và hiện đại. Không gian ở, với tinh thần nơi chốn thân thuộc lâu đời của người Việt được làm mới tinh tế với đời sống mới – tất cả cả gói mở khéo léo từ một ngôi nhà ba gian hai chái truyền thống vùng đồng bằng bản địa. Có khoảng sân trước dành cho hoạt động của gia đình và kết nối cộng đồng, bao quanh đó là các không gian chức năng được sáng tạo kiểu đương đại, đáp ứng các nhu cầu cuả cuộc sống, lối khai thác đặt vị trí và hướng phù hợp với khu đất. Các không gian chung – riêng tách độc lập, mà gần gũi giao hòa tình cảm gia đình đậm chất mộc mạc. Hình thái với liên kết các hệ mái ngói, cân bằng nhịp lên xuống. tổng quan đã tổ chức được hành lang nối các không gian, xen lẫn những khoảng sân trong liên hoàn cây trồng, hồ cá và vườn thấp thoáng phía xa.
Công trình còn thành công trong sử dụng vật liệu tại chỗ, tạo dựng bằng kỹ thuật và tay nghề người thợ địa phương. Có cả giải pháp cụ thể thiết kế gìn giữ nét đẹp vùng đất & tôn trọng tự nhiên và cảnh quan. Ý tưởng đã tạo được một gợi ý tốt, có khả năng nhân rộng cho kiểu nhà nông thôn truyền thống đồng bằng của Việt nam, vốn đang rất ít lời giải thỏa đáng về phù hợp với đời sống ở đó hiện tại và tương lai.
Nhận xét của Hội đồng Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia 2021.
NHÀ TRONG QUÁN & KHỞI SINH MỘT KHU VỰC BỊ LÃNG QUÊN
Đơn vị tư vấn đã phải thay đổi khu đất và phương án thiết kế khi dịch Covid bùng phát. Thay vì một khu đất độc lập như ban đầu, chủ đầu tư đã lựa chọn xây dựng nhà ngay trong khu vực sân vườn của quán ăn. Qua khảo sát, đơn vị tư vấn quyết định chọn vị trí cuối khu đất , là khu vực phía sau quán ăn để đảm bảo sự riêng tư và yên tĩnh cho gia chủ, đồng thời giải quyết các vấn đề về ô nhiễm : rác tồn đọng , nước thải sinh hoạt của nhà vệ sinh công cộng hiện hữu (nước xám thoát trực tiếp ra kênh) gây ô nhiễm nguồn nước vốn là vườn cây ăn trái.
Mặt bằng tổng thể của quán ăn và khu vực xây dựng nhà
GÌN GIỮ MƯỜI MỘT CÂY XANH HIỆN HỮU
Qua quá trình khảo sát và đo đạc, vẽ ghi lại vị trí và kích thước tán cây, đơn vị tư vấn nhận thấy cây si và sanh là loài cây có sức sống mạnh hệ rễ lan trên mặt đất cùng hệ thống rễ phụ. Nhóm thiết kế đặc biệt lưu tâm đến hạ tầng móng (lựa chọn phương án ép cọc neo thay vì làm móng bè) để tránh mở rộng móng, ảnh hưởng đến sự sống của cây cũng như hệ rễ lan bên dưới có thể ảnh hưởng đến công trình về sau. Quá trình giữ cây để tiến hành xây dựng là một cuộc chiến đấu khó khăn và vất vả khi nhóm thiết kế phải trực tiếp giám sát đơn vị ép cọc để tránh tổn thương đến hệ rễ và các nhánh chính của cây.
Bản vẽ sketch mười một cây hiện hữu
( có ghi chú kích thước và tán cây , cũng như vị trí cành sẽ tỉa cho công tác ép cọc)
MẶT CẮT DỌC (qua vườn cây- khối nhà chính- và quán ăn hiện hữu)
KHÔNG GIAN TRUYỀN THỐNG TRONG CUỘC SỐNG HIỆN ĐẠI
Không gian nhà được chia làm ba gian : gian giữa là nơi sinh hoạt chung và thờ tự của gia đình. Hai gian bên là khu vực nghỉ ngơi dành cho các thành viên trong gia đình: phòng bố mẹ cạnh phòng ông để tiện chăm sóc, hai anh em trai sẽ cùng chia sẻ với nhau những tiện ích chung. Xen lẫn giữa các không gian là những khoảng sân trong , nơi được định hình bởi các gốc cây sanh và cây si hiện hữu. Các hoạt động trong nhà đều có góc nhìn hướng vào khoảng sân chính: nơi có hồ cá trải dài, 4 gốc cây lớn và vườn chuối thấp thoáng phía xa.
Khoảng đệm giữa phòng ăn và hiên phòng ngủ- mảnh vườn nhỏ được định hình bởi gốc khế hiện hữu
không gian phòng khách kêt hợp bếp và phòng ăn- được bao quanh bởi các khu vườn
Một khoảng hiên rộng giữa hai phòng ngủ của ông và bố mẹ hướng ra vườn
SƠ ĐỒ TÁCH LỚP KHÔNG GIAN
Các khu vực chức năng được liên kết bởi các hệ mái ngói đất nung cùng các bức tường đẳng hướng hình thành nên nhịp điệu riêng cho công trình . Các hệ mái liên kết nhau bởi các nhịp lên xuống , Nhóm thiết kế sử dụng độ dốc thoải 1-3 để đảm bảo công trình có cao độ thấp cũng như hạn chế mưa tạt vào các chức năng bên trong công trình. Công trình được hiểu và “đọc” từ bên trong ra bên ngoài thay vì ngược lại.
Lối phụ- cổng sau vào nhà
Hiên-ban công tầng trên
Góc nhìn từ khu vườn chính vào gian chính của ngôi nhà
PHỐI CẢNH TỔNG THỂ VÀ CÁC MẶT BẰNG
MẶT BẰNG TẦNG 1(TRỆT)
| 1. Cổng chính 2. Sân trước 3. Sảnh-phòng khách 4. Bếp 5. Không gian ăn 6. Hiên 7. P.ngủ bố mẹ 8. P.ngủ ông 9. Phòng ngủ 2 con |
|
Không gian phòng thờ ở tầng 2 và khoảng thông tầng nhìn xuống phòng khách
Một góc nhìn vào không gian ăn với hệ cửa xếp lùa linh động có thể kết nối tối đa với khu vườn chính
Một góc nhìn vào không gian ăn với hệ cửa xếp lùa linh động có thể kết nối tối đa với khu vườn chính
Góc nhìn từ một phòng ngủ ra các hiên và vườn
Xen lẫn giữa các không gian ngủ hai bên là khoảng sân trong, nơi được định hình bởi gốc cây sanh hiện hữu.
Các Phòng ngủ
Không gian thờ tầng trên- hướng nhìn ra vườn giữa
Không gian hiên tầng trên
KHAI THÁC SỬ DỤNG VẬT LIỆU BẢN ĐỊA
Đã từ rất lâu, khu vực Bình Dương và Đồng Nai nổi tiếng với nghề làm gạch và ngói . Nhóm thiết kế thường gọi vùng nơi đây là thủ phủ gạch ngói. Từ vật liệu gạch lót sàn , gạch xây tường đến ngói lợp mái, nghề truyền thống nơi đây cung cấp đủ nguyên liệu xây nhà cho toàn bộ khu vực miền Nam. Đất nung là vật liệu lâu đời và gắn bó với hình ảnh của những người dân nơi đây. Nhóm thiết kế muốn sử dụng lại và biến tấu với bố cục khối đa dạng hơn, linh hoạt hơn .
Các khu vực chức năng được liên kết bởi các hệ mái ngói đất nung cùng hướng, Hệ mái được định hình bởi các bức tường song song nhau tạo nên nhịp điệu riêng cho công trình. Hệ mái ngói sẽ liên kết phía trên và sàn gạch Tàu khổ 20 sẽ liên kết toàn bộ không gian bên dưới. Màu của ngói và gạch đất nung kết hợp cùng nội thất gỗ mộc mạc giữ cho ngôi nhà luôn có sự ấm cúng.
Nhóm các thợ đang thử nghiệm việc sắp xếp các gạch Tàu 20×20
Nhóm các thợ cửa sắt đang lắp đặt mẫu cửa xoay không gian tiếp khách
KHAI THÁC KỸ THUẬT VÀ TAY NGHỀ THỦ CÔNG CỦA NGƯỜI THỢ KHAI THÁC SỬ DỤNG VẬT LIỆU BẢN ĐỊA
BIẾN HÓA VỚI HỆ CỬA LINH HOẠT NHƯ MỘT YẾU TỐ THÍCH ỨNG
Cửa là một yếu tố cực kỳ quan trọng , một “chốt chặn” giữa không gian trong và ngoài. Sự khéo léo của những người thợ Việt Nam, đặc biệt là ở việc chế tác cửa, họ rất giỏi trong việc tạo ra các loại cửa khác nhau thích ứng với các vị trí khác nhau trong nhà (cửa xếp lùa, cửa xoay, cửa lật). Trong quá trình làm việc, nhóm thiết kế gặp gỡ trao đổi với thợ địa phương hàng 3 -4 ngày / lần để chỉnh sửa, nâng cấp chi tiết cửa. Sự sáng tạo trong các chi tiết của thợ địa phương thể hiện qua những đề xuất ngược lại của họ để đảm bảo cho cửa được hoàn thiện hơn.
Chi tiết cửa xếp lùa không gian ăn
Không gian tiếp khách, nơi có cây si cổ thụ
HƯỚNG ĐẾN YẾU TỐ BỀN VỮNG TRONG XÂY DỰNG
“Tôn trọng đặc điểm khu đất, gìn giữ nét đẹp địa phương & tôn trọng tự nhiên có sẵn và cảnh quan xung quanh, chúng tôi luôn muốn bảo vệ cây xanh hiện hữu, cũng như hệ sinh thái sẵn có”
Quá trình đô thị hóa nhanh chóng biến các khu vực nông thôn trở thành bán đô thị hoặc đô thị. Ứng với các quy hoạch mở rộng, các khu đất thuộc nhà vườn, nhà nông thôn có đường nhựa đi qua được chia cắt để phân lô, chia nền. Các kiến trúc hướng thành thị nhanh chóng được phổ cập và xây dựng . Hệ thống cây xanh lâu năm được chặt đi, san phẳng để xây nhà, các kênh rạch bị lấp đi , mạch nước ngầm cho các vườn cây ăn trái bị ô nhiễm do quá trình bê tông hóa & nước thải sinh hoạt. Song song với sự phát triển đó, những ngôi nhà hiền hòa thấp tầng ở nông thôn vẫn tồn tại ở kế bên, nơi người dân vẫn sống bằng nông nghiệp và
trồng cây lấy quả. Khu vực Lái thiêu, Thị xã Thuận An nổi tiếng với các loại cây ăn trái như măng cụt, chôm chôm, nhãn sầu riêng sẽ ứng phó thế nào với vấn đề đô thị hóa khi cây xanh, mạch nước ngầm, nước mặt không được quan tâm và chăm sóc. Khu đất xây dựng giáp 2 mặt kênh và các trục dẫn nước khắp vườn cây ăn trái ở phía Bắc và Phía Đông. Nhằm bảo vệ dòng nước khỏi ô nhiễm ,hạ tầng công trình sử dụng 2 loại bể nước khác nhau ( bể chứa nước xám) được bố trí ở gần toilet và các bể lọc ở đầu ra các con kênh và nước từ bể chứa sẽ lại tiếp tục được lắng và lọc cát trước khi chảy ra kênh. Nhóm thiết kế cũng quan tâm tới nước mưa dùng cho việc tưới tiêu. Các hệ thống máng xối được dẫn vào các lu ở các góc công trình để chứa nước khi cần. Tư duy về việc tôn trọng cây xanh cũng như thi công và giám sát các hệ thống ngầm 2 lớp vốn dĩ không được quan tâm và không nhìn thấy được, nhưng nó lại đóng một vai trò rất quan trọng trong việc hình thành nên một thói quen: thói quen suy nghĩ về bền vững môi trường xây dựng từ thấp nhất : phần ẩn dưới công trình kiến trúc vốn không dễ nhìn thấy từ phía trên.
Sơ đồ bố trí bể lọc 2 lớp, 6 ngăn
Mặt bằng hạ tầng sau 2 tháng thi công, một quãng thời gian rất dài và tốn nhiều công sức để tránh tác động đến cây hiện hữu (hình ảnh cho thấy rõ 5 vị trí cây xanh định hình cánh nhà phía Tây)
Cây si lớn ở khu vực toilet khách của quán ăn
CÁC KHÔNG GIAN TOILET, GIẶT PHƠI
Nước xả từ các không gian toilet và giặt được lọc qua 2 hệ thống hầm 4 ngăn, từ
đây nước sẽ được hòa vào hệ nước các kênh rạch xung quanh. Sự hiện hữu của
các không gian này đóng vai trò rất quan trọng trong cơ cấu tổ chức nhà ở, và mức
tác động của chúng đến môi trường cũng vô cùng lớn.
Công trình kiến trúc là sự phản hồi từ hiện trạng khu đất, chúng ta sẽ đọc được yếu tố địa phương thông qua ngôn ngữ thiết kế kiến trúc và cấu trúc công trình. Địa hình địa dạng , đất đai thổ nhưỡng , cây xanh, người cũ; những con người thuộc về nơi đó sẽ dần dà định hình nên tập quán lối sống và quần thể kiến trúc đặc trưng. Chúng tôi luôn tôn trọng điều đó và muốn duy trì điều đó trong thời đại đô thị hóa và hiện đại hóa ngày nay. Nhà Bình Dương là một đoạn đối thoại của chúng tôi về những điều đổi mới cùng những giá trị xưa cũ … Ngôi nhà dưới những tán cây cao này luôn đong đầy hình dáng của những con người sống nơi đây cùng với những chú chó của họ. Âm thanh con người hoà với tiếng chim hót và tiếng gió rì rào luôn cho chúng tôi một cảm giác thanh thản và yên bình mỗi dịp được ghé thăm.
KTS Kim Anh – Viện Kiến trúc.
-
Ấn phẩm
Lý luận và phê bình kiến trúc ở Việt Nam
Tin ngẫu nhiên
02438262179 
